نزدیکی سدهای ایران به تأسیسات موشکی، سند ارتباط نظامی نیست
آیا سدهای ایران برای پایگاههای موشکی ساخته شدهاند؟
راهنمای جامع شناسایی و مدیریت سفیدک سطحی در محصولات کشاورزی
یارانه کود شیمیایی مستقیم به حساب کشاورزان واریز می شود
امنیت غذایی جهان در گرو بازگشایی تنگه هرمز؛ سازمان ملل بار دیگر هشدار داد
گسترش سامانههای نوین آبیاری نیازمند بودجه کافی
پیش بینی افزایش تولید برنج با فصلهای پر باران
آیا مصوبه جدید دولت گره کشت پاییزه را باز میکند؟ + فیلم
هشدار هواشناسی؛ آمادهباش بخش کشاورزی در آستانه فعالیت سامانه بارشی
برنج در آسیا گران شد
کمتر از یک درصد محصولات کشاورزی ارگانیک است
هشدار به کشاورزان درباره بارش و افت دما+فیلم
گذار از حمایت سنتی به تجارت هوشمند
توافق دامداران و صنایع لبنی برای افزایش قیمت شیر خام
مزارع زعفران شناسنامه دار می شود
واکنش معاون وزیر جهاد به اعتراض کشاورزان بابت افزایش قیمت کود
سرخرطومی حنایی؛ تهدید پنهان نخلستانهای کشور
راهنمای عملی کشاورزی در مواجهه با تغییرات جوی پیشرو
ادامه بارشهای فراتر از نرمال در آبان؛ هشدار درباره سیلابهای ناگهانی
کشاورزان با چالش جدی در تأمین سوخت روبهرو هستاز راهکارهای مقابله با تنش گرما و آفتاب سوختگی، استفاده از آبیاری بارانی، کاربرد سایبان و محلولپاشی کائولین توصیه شده که کائولین پاشی، به دلیل سهولت استفاده و هزینه کمتر مورد توجه بوده است. کائولین نوعی رس طبیعی سفید رنگ است که هدف عمده کاربرد آن روی گیاهان، کاهش اثرات منفی تنش گرما، آفتاب سوختگی و خشکی (از طریق بازتابش نور) می باشد. البته در مورد اثر مثبت کائولین بر کنترل آفات و برخی بیماری های درختان میوه نیز، مطالبی انتشار یافته است. میزان مصرف کائولین فرآوری شده برای مرکبات در هر هکتار، ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب (محلول ۴ تا ۵ درصد) به همراه صابون محلولپاشی بعد از تشکیل میوه چه و پیش از شروع تنش گرما در هر منطقه، توصیه می شود.

دمای بهینه برای رشد مرکبات
رشد و عملکرد مرکبات مانند هر محصول دیگری، تا حد زیادی به دما وابسته است. صفر فیزیولوژی مرکبات ۱۲/۵ درجه سلسیوس و حد آستانه دمای بهینه برای رشد آن ۳۰ تا ۳۲ درجه سلسیوس گزارش شده است.
نیاز نوری در پرورش مرکبات
مرکبات جزء گیاهان 3C یا سه کربنه بوده که نسبت به تشعشع بالای شارفوتون فتوسنتزی حساس هستند، به طوری که در پژوهش انجام شده روی لمون (limon Citrus) گزارش شده است که گیاهان مذکور در تراکم شارفوتون فتوسنتزی ۶۰۰ تا ۸۰۰ میکرومول بر متر مربع بر ثانیه، به حداکثر ظرفیت فتوستز رسیدند که این مقدار تراکم شارفوتون، معادل ۳۰ تا ۳۳ درصد نور کامل خورشید گزارش شد. این بدان معنی است که بالاتر از تراکم شارفوتون بیان شده به دلیل وقوع پدیده تنش گرما و آفتاب سوختگی، احتمال اختلال در فتوسنتز، زردی، نکروزه شدن، کاهش محتوای آب برگ و در نتیجه نقصان در کمیت و کیفیت میوه، وجود دارد.

تنش گرما و آفتاب سوختگی در مرکبات
گرمای بالاتر از ۴۰ درجه سلسیوس می تواند باعث لوله ای، زرد و خشک شدن برگ، سوختگی میوه چه، سرشاخه های جوان، ضعف عمومی درختان و در نتیجه نکروزه شدن و کاهش آب و در مواردی تشدید ترکیدگی میوه و در نتیجه تنزل ارزش اقتصادی محصول شود. در تنش گرما و تشعشع بالای محیط، در برخی از رقم های مرکبات تا ۲۰ درصد عملکرد در اثر آسیب آفتاب سوختگی از دست می رود که در صورت وقوع گرمای شدید، این تلفات بیشتر خواهد بود.
راهکارهای مقابله با تنش گرما و آفتاب سوختگی
یکی از راهکارهای محافظت میوه و برگ در برابر آفتاب سوختگی، استفاده از آبیاری بارانی برای خنک کردن تاج و میوه گزارش شد. این راهکار نیازمند دسترسی به منابع کافی آب، نبود مسئله شوری آب و همچنین تامین تأسیسات مناسب است. راه حل پیشنهادی دیگر، استفاده از سایبان ذکر شده است که این توصیه نیز نیازمند هزینه احداث سازه و تامین پوشش مناسب است. علاوه بر موارد بیان شده، کاربرد محلولپاشی کائولین نیز به عنوان راهکار پیشنهادی مطرح بوده که کاربرد این ماده به دلیل سهولت استفاده و هزینه کمتر مورد توجه بوده است. براین اساس در ادامه به معرفی کائولین و اثرات آن پرداخته شده است.

کائولین و جایگاه آن در کشاورزی
کائولین نوعی رس طبیعی سفید رنگ با ساختار آلومینوفیلوسیلیکات است. هدف عمده کاربرد محلولپاشی کائولین روی گیاهان، کاهش اثرات منفی تنش گرما و خشکی بر رشد رویشی و زایشی عنوان شده است. البته در مورد اثر مثبت کائولین بر کنترل آفات و برخی بیماریهای درختان میوه نیز، مطالبی انتشار یافته است. علاوه بر نکات مذکور، در خصوص اثر مثبت کائولین بر محافظت درختان در برابر تنش یخبندان نیز، گزارش علمی ارائه شده است. همان طور که ذکر شد، غالباً کاربرد محلولپاشی کائولین به منظور کاهش اثرات منفی تشعشع و دمای بالا بوده است.
کائولین، تبادل روزنه ای، تعرق و وضعیت آب گیاه
یکی از اثرات دمای بالا و تشعشع زیاد در گیاهان، بسته شدن و کاهش تبادل گازی از طریق روزنه به دلیل وقوع تنش خشکی خواهد بود؛ لذا کائولین می تواند با کاهش اثرات منفی تنش گرما و تشعشع زیاد، موجب بهبود تبادل روزنه ای برگ در گیاهان شود.
کائولین و فتوسنتز
کائولین بر میزان فتوسنتز سطح برگ اثر منفی ندارد و در بعضی موارد حتی باعث بهبود آن نیز می شود. کائولین با تاثیرگذاری بر انعکاس نور از گیاهان (به میزان ۲۰ تا ۴۰ درصد) می تواند باعث کاهش جذب نور آفتاب اضافی و متعاقب آن پیشگیری از افزایش دمای برگ و تاج، در گیاهان شود.

غلظت مصرفی کائولین
کائولین تحت شرایط شیمیایی صنعتی و در محدوده pH بین ۳ تا ۹ پایدار است. بنابراین می تواند به راحتی به عنوان رنگدانه، پوشش و پرکننده با سایر ترکیبات استفاده شود. میزان مصرف کائولین فرآوری شده در هکتار ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب (محلول ۴ تا ۵ درصد) است. استفاده از صابون کشاورزی می تواند باعث توزیع و ماندگاری بهتر پودر روی برگهای درختان شود. زمان محلولپاشی می بایست در صبح زود و یا غروب آفتاب صورت گیرد. برای پوشش کامل گیاهان، محلولپاشی باید با دقت کامل انجام شود تا پشت و روی برگها کاملا با لایه نازکی از کائولین فرآوری شده پوشیده شود.
نحوه مصرف کائولین
برای محلولپاشی کائولین فرآوری شده از هر نوع دستگاه سمپاش که دارای همزن قوی باشد می توان استفاده کرد. سمپاش را تا نیمه از آب پر کرده، سپس پودر کائولین تدریجاً در حالی که همزن سمپاش کار می کند، درون مخزن (سمپاش) ریخته می شود. لازم به ذکر است همزن دستگاه از زمان شروع تهیه محلول کائولین تا خاتمه محلولپاشی باید روشن و فعال باشد. برای پوشش کامل درختان توصیه می شود محلولپاشی از دو جهت (نیمی از درخت در مسیر رفت و نیمه دیگر در مسیر برگشت) انجام شود. پس از خاتمه عملیات محلولپاشی کائولین، حتماً کل سیستم سمپاش با آب کافی شستشو شود تا مانع از انسداد نازل و مجاری سمپاش گردد.
دفعات و زمان مصرف کائولین
برگهای گیاه پس از محلولپاشی کائولین و خشک شدن آنها سفید می شوند، برای پوشش کامل، اجرای دو نوبت محلولپاشی به فاصله ی ۱۰ روز توصیه می شود تا پوشش سفید مناسب، برای بازتابش نور اضافی فراهم گردد. زمان قابل توصیه محلولپاشی در نواحی جنوب، اول خرداد و در مناطق شمالی، نیمه دوم خرداد توصیه شده است. زمانی که در اثر بارندگی، بادهای شدید، رشد برگ یا میوه ها، گیاه رنگ سفید خود را از دست داد، تکرار محلولپاشی کائولین قابل توصیه است.

ملاحظات سلامت انسان و محیط زیست در کاربرد کائولین
تنفس مقدار زیاد ذرات پودر کائولین فرآوری شده هنگام کار، موجب ناراحتی تنفسی کارگران خواهد شد، لذا اکیداً توصیه می شود هنگام کار با پودر کائولین از ماسک، دستکش و لباس آستین بلند استفاده شود. پس از خاتمه محلولپاشی، دست و صورت با آب و صابون شستشو شود. در مراحل اجرای محلولپاشی از کشیدن سیگار، نوشیدن و خوردن پرهیز شود. از ریختن باقیمانده محلول کائولین در آبهای جاری و منابع تأمین آب، جداً خودداری شود.
انبارداری پودر کائولین
بسته های کائولین در انبارهای سرپوشیده و خشک، دور از دسترس کودکان و مواد غذایی نگهداری شود. در صورت نگهداری پودر کائولین فرآوری شده در بسته بندی اصلی و شرایط استاندارد، می توان از آن به مدت طولانی بدون توجه به تاریخ تولید استفاده نمود.
نتیجه گیری
یکی از چالشهای مهم اقلیمی در صنعت مرکبات کاری کشور وقوع تنش گرما و آفتاب سوختگی است. در راهکارهای مدیریت باغداری برای مبارزه با معضل ذکرشده کاربرد آبیاری بارانی، سایبان و محلولپاشی با استفاده از کائولین مورد پیشنهاد بوده که استفاده از کائولین به دلیل سهولت استفاده و هزینه کمتر، مورد توجه قرار گرفته است.
میزان مصرف کائولین فرآوری شده در هکتار ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب (محلول ۴ تا ۵ درصد) توصیه شده است. استفاده از صابون کشاورزی می تواند باعث توزیع و ماندگاری بهتر محلول کائولین روی برگهای درختان شود. زمان محلولپاشی میبایست در صبح زود و یا غروب آفتاب صورت گیرد.
برای محلولپاشی کائولین فرآوری شده از هر نوع دستگاه سمپاش که دارای همزن قوی باشد، می توان استفاده کرد. برای پوشش کامل، اجرای دو نوبت محلولپاشی به فاصله ی ۱۰ روز توصیه می شود. زمان قابل توصیه محلولپاشی در نواحی جنوب، اول خرداد و در مناطق شمالی نیمه دوم خرداد توصیه شده است.
هنگام کار با پودر و محلول کائولین از ماسک، دستکش و لباس آستین بلند استفاده شود. در مراحل اجرای محلولپاشی از کشیدن سیگار، نوشیدن و خوردن پرهیز شود. از ریختن باقیمانده محلول کائولین در آبهای جاری و منابع تأمین آب، جداً خودداری شود.
دیدگاهتان را بنویسید