احد بهجتحقیقی اعلام کرد: در سال زراعی جاری سطح زیر کشت کاملینا در فارس به ۲ هزار و ۵۶۷ هکتار رسیده است. این محصول در ۱۵ شهرستان استان کشت شده و پیشبینی میشود بیش از چهار هزار تن دانه روغنی از مزارع استان برداشت شود. به گفته وی، شهرستانهای اقلید با ۶۴۰ هکتار و جهرم با ۵۳۰ هکتار بیشترین سطح زیر کشت کاملینا را به خود اختصاص دادهاند.
کاهش ۴۰ درصدی مصرف آب؛ مزیت رقابتی کاملینا
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی کشت در شرایط تداوم خشکسالی اظهار داشت: کاملینا در مقایسه با برخی دانههای روغنی رایج نظیر کلزا، حدود ۴۰ درصد آب کمتری مصرف میکند. این گیاه قابلیت تولید اقتصادی در مناطقی با حداقل ۲۵۰ میلیمتر بارندگی سالانه (در صورت پراکنش مناسب بارش) را دارد و به دلیل مقاومت نسبی به تنشهای محیطی و نیاز کمتر به نهادههای شیمیایی، گزینهای مناسب برای کشت در تناوب با غلات دیم بهویژه گندم و جو محسوب میشود.
وی افزود: استان فارس در حال حاضر رتبه سوم سطح زیر کشت و رتبه چهارم تولید کاملینا در کشور را در اختیار دارد و برای تأمین بذر مورد نیاز نیز تعاملات لازم با قطبهای اصلی تولید بذر شامل خراسان رضوی، خراسان شمالی، لرستان و کرمانشاه برقرار شده است.
بهجتحقیقی تأکید کرد: توسعه کشت کاملینا از برنامههای راهبردی وزارت جهاد کشاورزی در مسیر افزایش تولید داخلی دانههای روغنی و مدیریت بهینه منابع آب است و با جدیت در دستور کار قرار دارد.
کاملینا و تغییر پارادایم در کشاورزی دیم فارس
افزایش سطح زیر کشت کاملینا در فارس را میتوان فراتر از یک آمار تولیدی ساده دانست؛ این تحول در واقع نشانهای از تغییر تدریجی الگوی کشت در یکی از مهمترین استانهای کشاورزی کشور است.
۱- نقش کلیدی در پایداری دیمزارها
یکی از چالشهای جدی دیمزارهای کشور، تداوم تککشتی غلات است که موجب افزایش فشار آفات و بیماریهای خاکزاد و کاهش پایداری تولید میشود. ورود کاملینا به چرخه تناوب با گندم و جو میتواند موجب شکستن چرخه زیستی برخی آفات تخصصی غلات و بهبود نسبی شرایط فیزیکی و زیستی خاک شود.
۲- کارایی مصرف آب؛ مزیت اکوفیزیولوژیک
کاهش ۴۰ درصدی مصرف آب در مقایسه با کلزا، تنها به معنای نیاز آبی کمتر نیست، بلکه بیانگر «کارایی مصرف آب» (Water Use Efficiency) بالاتر این گیاه است؛ به این معنا که کاملینا به ازای هر واحد آب مصرفی، توان تولید ماده خشک و عملکرد اقتصادی مطلوبتری دارد. این ویژگی در شرایط افت مستمر منابع آب زیرزمینی استان فارس اهمیت راهبردی دارد.
۳- انعطافپذیری اقلیمی
قرار گرفتن شهرستانهای سردسیری مانند اقلید و مناطق گرمتری نظیر جهرم در میان پیشتازان کشت کاملینا، نشاندهنده دامنه سازگاری اقلیمی قابل توجه این گیاه است. این انعطافپذیری فنوتیپی، امکان توسعه آن را در طیف متنوعی از شرایط آب و هوایی استان فراهم میکند.
۴- الزامات توسعه؛ بذر و مدیریت آفات
با افزایش سطح زیر کشت، ضرورت توسعه تولید بذر گواهیشده در داخل استان بیش از پیش احساس میشود تا وابستگی به سایر استانها کاهش یابد. همچنین گسترش کشت یک محصول جدید در سطح وسیع، مستلزم پایش دقیق آفات و بیماریهای احتمالی، بهویژه آفات خانواده چلیپاییان، و اجرای برنامههای مدیریت تلفیقی آفات (IPM) خواهد بود.
۵- گامی در مسیر خودکفایی روغن نباتی
کاملینا علاوه بر مزایای زراعی، از نظر کیفیت روغن نیز حائز اهمیت است و به دلیل دارا بودن درصد بالای اسیدهای چرب غیراشباع، میتواند در سبد تأمین روغن نباتی کشور نقشآفرین باشد. توسعه هدفمند این محصول میتواند بخشی از وابستگی بالای کشور به واردات دانههای روغنی را کاهش دهد.
در مجموع، افزایش ۱.۵ برابری سطح زیر کشت کاملینا در فارس را میتوان نشانهای از حرکت تدریجی کشاورزی این استان به سمت بهرهوری بالاتر منابع آب، تنوعبخشی به الگوی کشت و تقویت امنیت غذایی کشور ارزیابی کرد؛ مسیری که استمرار آن نیازمند حمایت فنی، تأمین نهادههای استاندارد و مدیریت علمی تولید است.
دیدگاهتان را بنویسید