پنجشنبه / ۲۸ آبان / ۱۴۰۵ Thursday / 19 November / 2026
×
برخلاف باورهای پیشین، ماده «گلایفوسیت» (علف‌کش رایج) با وجود نداشتن هدف آنزیمی در زنبورها، اثرات عصبی و رفتاری پنهانی بر آن‌ها می‌گذارد که مشابه حالت خواب‌آلودگی است. این‌ امر سبب ضرورت بازنگری در مدیریت استفاده از سموم کشاورزی و ایجاد پروتکل‌های حفاظتی جدید برای حشرات گرده‌افشان است.
افشای اثرات مخرب پنهان علف‌کش‌های رایج بر زنبورهای عسل
  • کد نوشته: 4465
  • منبع: ایرنا
  • ۱۴۰۵-۰۳-۱۶
  • پژوهش‌های جدید علمی نشان می‌دهند که ماده «گلایفوسیت»، یکی از پرمصرف‌ترین و رایج‌ترین ترکیبات در علف‌کش‌های کشاورزی، می‌تواند آسیب‌های پنهانی و جبران‌ناپذیری بر سلامت و رفتار زنبورهای عسل وارد کند. این یافته‌ها برخلاف باورهای پیشین، سلامت این حشرات گرده‌افشان را با مخاطرات جدی روبرو می‌سازد.

    گلایفوسیت به‌طور مشخص با مسدود کردن آنزیمی که گیاهان برای فرآیند فتوسنتز به آن نیاز دارند، عمل می‌کند. از آنجا که زنبورهای عسل فاقد این آنزیم هستند، این ماده تا مدت‌ها در مطالعات محیط‌زیستی بی‌خطر قلمداد می‌شد؛ اما نتایج آزمایش‌های اخیر، احتمال وجود اثرات عصبی مشابه با خستگی یا خواب‌آلودگی ناشی از مصرف داروهای آنتی‌هیستامین را مطرح کرده است.

    در یک مطالعه میدانی دقیق، محققان با ایجاد دو ایستگاه تغذیه مصنوعی (یکی حاوی گلایفوسیت و دیگری بدون آن)، رفتار زنبورهای آموزش‌دیده را مورد ارزیابی قرار دادند. نتایج این آزمایش نشان داد که تنها پس از گذشت سه روز از قرارگیری در معرض این ماده، میزان فعالیت زنبورها در جست‌وجوی غذا ۱۳ درصد نسبت به گروه کنترل کاهش یافته و همزمان، ترکیبات شیمیایی مغز آن‌ها نیز دچار تغییرات ساختاری شده است.

    دکتر مارگارت کوویون، دانشیار دانشگاه ویرجینیا تک، در تحلیل این نتایج هشدار داد: «کاهش ۱۳ درصدی در فعالیت جست‌وجوی غذا، برای یک کلنی زنبور عسل می‌تواند پیامدهای وخیمی داشته باشد. اگر این پدیده در سطح کل کلنی رخ دهد، منجر به افت شدید کارایی گرده‌افشانی، کاهش تولید عسل و در نهایت به خطر افتادن پایداری و بقای کلنی در بلندمدت خواهد شد.»

    این یافته‌ها، ضرورت بازنگری در پروتکل‌های استفاده از سموم کشاورزی و تقویت سازوکارهای حفاظتی از حشرات گرده‌افشان را بیش از پیش نمایان می‌کند. دکتر لورا مک‌هنری، از نویسندگان این پژوهش، تأکید کرد که درک دقیق نحوه تأثیرگذاری علف‌کش‌ها بر حشرات مفید، کلید اتخاذ تصمیمات مدیریتی صحیح در زمینه زمان و مکان استفاده از این مواد است تا ضمن حفظ بهره‌وری کشاورزی، آسیب‌های اکولوژیک به حداقل برسد.

    پژوهشگران بر این باورند که با توجه به نقش حیاتی زنبورهای عسل در زنجیره غذایی جهانی، تحقیقات گسترده‌تری برای بررسی تعاملات بیولوژیک میان گلایفوسیت و زیست‌شناسی زنبورها مورد نیاز است. این مطالعه علمی در مجله معتبر «زیست‌شناسی تجربی» (Journal of Experimental Biology) به چاپ رسیده است

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *